PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIẾN XƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ VŨ HÒA

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

BÀI 2: GIÁ TRỊ CỦA VĂN CHƯƠNG
(Văn bản nghị luận)
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ
( Chu Văn Sơn)

Giáo viên thực hiện: Dương Vân Hà
Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Vũ Hòa

(1) Để nói về giá trị của văn chương với đời sống, người ta có
thể dùng rất nhiều hình ảnh: ngọn đuốc soi đường, tấm gương
phản chiếu, hạt mầm vươn lên từ mặt đất, điệu nhạc của tâm
hồn,… Nếu chọn một hình ảnh của riêng mình để nói về văn
chương, em sẽ chọn hình ảnh nào và tại sao?
(2) Văn chương góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn bằng
những cách nào?

I. MỤC TIÊU

01

• HS nhận biết được đặc điểm của thể loại tác phẩm, xác định
được bố cục, phân tích được giá trị nội dung và nghệ thuật
của bài Về hình tượng Bà Tú trong bài thơ Thương vợ.

02

• HS có thể hiểu được cách trình bày và sắp xếp các luận điểm,
luận cứ trong một tác phẩm nghị luận.

03

• Từ đó hình thành, rèn luyện năng lực đọc hiểu một tác
phẩm nghị luận.
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

Nêu một số cảm nhận của em về
hình ảnh bà Tú trong bài thơ?
“Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không.

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ
( Chu Văn Sơn)
01
02
03
04

• TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
• SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
• LUYỆN TẬP
• VẬN DỤNG
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ
TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM
CHIA SẺ CẢM NHẬN KHÁI QUÁT VỀ TÁC PHẨM
CHIA SẺ CẢM NHẬN VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ

– Nhà văn Chu Văn Sơn sinh năm 1962 tại thành
phố Thanh Hóa, Thanh Hóa – mất ngày 18 tháng
4 năm 2019.
– Nhà văn Chu Văn Sơn không chỉ là giảng viên –
một nhà giáo, mà còn lại là một nhà phê bình lý
luận văn học xuất sắc.
- Nhà văn Chu Văn Sơn bằng kho tàng trí thức
được đúc kết trong những năm tháng học tập đã
truyền tải những mảng màu sắc của hiện thực đời
sống, từ những màu sáng nổi bật cho đến những
tone màu u tối, hội tụ nên nét đẹng rạng ngời,
chứa đựng tầng ý nghĩa nhân văn. Bố cục trong
những bài văn của nhà văn đều được thiết lập
chặt chẽ, nghệ thuật dẫn luận ngắn gọn, xúc tích
nhưng sực gợi hình lớn dẫn dắt người đọc chìm
vào không gian của trang sách Chu Văn Sơn. Thế
nên những bài văn soạn về các tác giả, phê bình
của ông đều đượcVỀnhững
nhà avwn,
nhà BÀI
phêTHƯƠNG
bình VỢ
HÌNH TƯỢNG
BÀ TÚ TRONG
khác đánh giá rất cao, như vật chứng, chứng minh

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ

– Học trò Nguyên Linh: “Những cuốn
sách của thầy như cánh cửa thần kỳ mở ra
cả một thế giới văn chương rộng lớn đầy
hấp dẫn thú vị. Tôi say mê đọc với tất cả
niềm hân hoan náo nức… Tôi đi hết từ ngạc
nhiên này đến ngạc nhiên khác, hết đắm
đuối này sang đắm đuối khác”.
– Nhà phê bình Trịnh Vĩnh Đức: “Qua
những trang viết máu thịt, anh còn là cây
bút giàu mĩ cảm góp tiếng nói cho thi pháp
học hiện đại có thêm hương vị mới cho nền
văn học nước nhà. Văn chương Chu Văn
Sơn thâm nhập sâu vào thế giới nội hàm
của nghệ thuật để tìm thêm nguồn sáng
VỀ HÌNH TƯỢNG
TÚ TRONG
BÀI THƯƠNG
mở đường cho những
phátBÀkiến
tinh
mà lạ,VỢ

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ
TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM
- Xuất xứ: In trong Tác phẩm văn học trong nhà trường – những vấn đề
trao đổi, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012.

1

4

2

- Thể loại: Nghị luận

3

- Bố cục: 4 phần
- Xác định một số từ ngữ, câu văn cho thấy cảm nhận, đánh giá chủ
quan của người viết trong đoạn văn này
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM

- LUẬN ĐỀ: Hình tượng bà Tú trong bài thơ Thương vợ.
+ LUẬN ĐIỂM 1: Hình tượng bà Tú thuộc về kiểu gia
đình nhà nho theo ảnh hưởng Nho giáo
+ LUẬN ĐIỂM 2: Hình tượng bà Tú trong hai câu đề
+ LUẬN ĐIỂM 3: Hình tượng bà Tú trong hai câu thực
+ LUẬN ĐIỂM 4: Hình tượng bà Tú trong hai câu luận
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ
( Chu Văn Sơn)

01
02

• TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
• SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

1. Cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày vấn đề chủ quan

Đặc điểm gia
đình nhà nho
theo ảnh
hưởng Nho
giáo

Đặc điểm bối
cảnh xã hội Tây
Tàu nhộn nhạo và
ảnh hưởng của
bối cảnh xã hội ấy
đến gia đình

Đặc điểm cuộc
đời bà Tú:
bươn chải để
đợi chồng
thành đạt

CÁCH TRÌNH BÀY VẤN ĐỀ KHÁCH QUAN

CÁCH ĐÁNH GIÁ CHỦ QUAN: Thể hiện qua các từ ngữ, câu văn, hình ảnh
“thời buổi Tây Tàu nhộn nhạo”
Về bối cảnh xã hội và ảnh
hưởng của nó đến gia đình
bà Tú:

Về hình tượng bà Tú:

“không còn đâu cảnh thơ mộng”
“không còn được ở yên trong
một mái nhà – dầu vất vả mà
êm đềm thanh thản”
“bà Tú đã bị cái thời buổi ấy ném
ra ngoài cuộc đời phiền tạp”
“bà Tú cũng bị dạt theo cuộc sống
bươn chải nhất thời để đợi chồng
thành đạt”
“bươn chải đã thành số phận của
bà”

Thể hiện thái độ
không đồng tình
đối với những
nhộn nhạo, đảo
lộn giá trị của
bối cảnh xã hội
đương thời
Thể hiện
tình cảm xót
thương, trân
trọng đối với
bà Tú

SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

NHÓM
1

Xác định luận
điểm 1, lí lẽ
và bằng
chứng trong
văn bản
Xác định cách
trình bày vấn đề
khách quan và
cách trình bày
vấn đề chủ quan
trong đoạn đầu
tiên của

NHÓM
2

Xác định luận
điểm 2, lí lẽ
và bằng
chứng trong
văn bản
Xác định cách
trình bày vấn đề
khách quan và
cách trình bày
vấn đề chủ quan
trong đoạn đầu
tiên của

NHÓM
3

NHÓM 2

Xác định luận
điểm 3, lí lẽ
và bằng
chứng trong
văn bản

Xác định luận
điểm 4, lí lẽ và
bằng chứng
trong văn bản

Xác định cách
trình bày vấn đề
khách quan và
cách trình bày
vấn đề chủ quan
trong đoạn đầu
tiên của

Xác định cách
trình bày vấn đề
khách quan và
cách trình bày vấn
đề chủ quan trong
đoạn đầu tiên của

SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

Luận điểm 1: Hình tượng bà Tú
thuộc về kiểu gia đình nhà nho theo
ảnh hưởng Nho giáo.

Mối quan hệ
Luận điểm 2: Hình tượng bà Tú
giữa luận đề với
trong hai câu đề hiện lên như chân
các luận điểm
dung một cuộc đời, một duyên phận
và bằng chứng
trong văn bản
Luận đề: Hình Luận điểm 3: Hình tượng bà Tú trong hai câu
thực trong không gian xã hội, giữa cảnh chợ
tượng bà Tú
đời, là con người công việc.
trong bài
Luận điểm 4: Hình tượng bà Tú
“Thương vợ”
trong hai câu luận chính là bà Tú với
mối quan hệ với gia đình.

Bạn có biết…
Đôi nét về tác giả Trần Tế Xương: một tác giả mang tư tưởng li tâm
Nho giáo, tuy cuộc đời nhiều ngắn ngủi. Ông còn thường gọi là Tú
Xương, quê ở làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Tú Xương
có cá tính sắc sảo, phóng túng, khó gò vào khuôn sáo trường quy, nên
dù có tài nhưng tám lần thi vẫn chỉ đỗ tú tài.
- Thương vợ là một trong số những bài thơ hay và cảm động nhất của
Tú Xương viết về bà Tú.
- Vợ ông là Phạm Thị Mẫn, quê ở Hải Dương. Là người vợ hiền thảo. Bà
có với ông 8 người con. Trong hoàn cảnh sống nghèo khổ, thất bại trên
đường công danh, nhà thơ và các con phải sống nhờ vào sự tần tảo
của bà Tú.
- Cảm thông với vợ, Tú Xương đã làm cả một chùm thơ tặng vợ như:
Văn tế sống vợ, Tết dán câu đối,… Bài thơ Thương vợ là một trong
những bài thơ ấy.
VỀ nhà
HÌNH TƯỢNG
TÚ TRONG
BÀI THƯƠNG
Bài thơ được làm vào khoảng 1896-1897, lúc
thơ BÀ
26-27
tuổi.
Khi VỢ

NỘI DUNG

NGHỆ
THUẬT

Trong hoàn cảnh đầy nhốn
nháo, hình ảnh của bà Tú hiện
lên với những phẩm chất tuyệt
vời: cần cù, nhẫn nại,…

Các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng
được thể hiện sáng rõ, hợp lí.
Cách triển khai logic, phù hợp
với tác phẩm.

- Những phẩm chất sáng
ngời của người phụ nữ Việt
từ bao đời nay
Hệ thống luận điểm củng cố vô
cùng vững chắc cho luận đề.

Ngôn ngữ dễ hiểu, tinh tế giúp
văn bản truyền đạt một cách dễ
dàng và nhanh chóng

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ
( Chu Văn Sơn)

01
02
03

• TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
• SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
• LUYỆN TẬP
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

Câu 1: Văn bản Về hình tượng bà
Tú trong bài “Thương vợ” là của ai?
A. Tú Xương.
B. Hoài Chân.
C. Chu Văn Sơn.
D. Hoài Thanh.
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

Câu 2: Người viết đã dùng cách nào dưới đây để triển khai luận điểm: “Hình ảnh bà Tú đã hiện lên như một cuộc
đời, một duyên phận”?
A. Dùng bằng chứng: “…nền tảng kiểu gia đình ấy đến hồi lung lay khi bước vào thời buổi Tây Tàu nhộn nhạo này…”.
B. Từ cặp câu luận, khái quát hình tượng bà Tú với ý nghĩa con người bổn phận, giàu đức hi sinh cao cả.
C. So sánh hình ảnh bà Tú với cái cò trong ca dao xưa để cho thấy sự nhẫn nại, cam chịu của bà Tú.
D. Các bằng chứng dẫn ra từ hai câu đề: “quanh năm”, “mom sông”, “nuôi đủ năm con với một chồng”,…

Tác giả bài viết cho rằng hai câu đề của bài thơ Thương vợ là “cặp câu
hay nhất bài thơ”. Em có đồng tình với ý kiến đó không? Vì sao?

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1:
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ
( Chu Văn Sơn)
01
02
03
04

• TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
• SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
• LUYỆN TẬP
• VẬN DỤNG
VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ

Theo em « suốt đời hi sinh cho chồng cho con » có phải là bổn phận của
người phụ nữ ? hãy tìm những ví dụ trong thực tế cuộc sống để làm sáng
tỏ ý kiến của mình.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
BÀI 2
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1

- Ôn tập những nội dung đã
học.
-Tìm hiểu thêm một số bài
nghị luận về bài thơ Thương
vợ của Tú Xương.
- Soạn văn bản đọc hiểu 2: Ý
nghĩa văn chương – Hoài
Thanh.
Vì một hành tinh xanh

Xin chào và hẹn gặp
lại!

VỀ HÌNH TƯỢNG BÀ TÚ TRONG BÀI THƯƠNG VỢ